Mooi Spijkenisse

Home » Posts tagged 'Hollandse Delta'

Tag Archives: Hollandse Delta

Gemaal “De Vooruitgang” Spijkenisse

Het oudste nog in gebruik zijnde gemaal van Voorne-Putten (en mogelijk de wijdere omgeving) uit 1878 word op dit moment flink gerenoveerd.  Deze renovatie is ingrijpender dan ik in eerste instantie had begrepen. Waar ik eerst dacht dat het om een simpele renovatie ging, blijkt deze niet alleen te bestaan uit het vervangen van bijvoorbeeld het kroosrek en de persleidingen blijkt het ook te gaan om het vervangen van alle elektra, de oprit en een volledige bouwkundige renovatie.

Op het projectblad van de Hollandse Delta staat nu te lezen dat het pand GEEN monument is, maar er bij de bouwkundige renovatie rekening gehouden word met het karakter van het oude gebouw. Letterlijk staat er “Hollandse Delta houdt bij de renovatie van ‘De Vooruitgang’ rekening met het verleden en met de toekomst van het gemaal.” De karakteristieke gevelstenen en kozijnen zullen blijven bestaan en waar nodig worden kapotte gevelstenen vervangen door gelijkende stenen en de straatstenen worden hergebruikt. Dit is natuurlijk fantastisch nieuws en goed beslist van de Hollandse Delta. Het is goed te merken dat er ook nog overheidsinstanties zijn die respect hebben voor deze zeer oude gebouwen.

Door deze renovatie kan het gebouw en het gemaal er weer 50 jaar tegenaan.

Renovatie gemaal De Vooruitgang in volle gang

Renovatie gemaal De Vooruitgang in volle gang

Gemaal De Vooruitgang

Vele malen minder bekend dan het rijksmonument gemaal De Leeuw van Putten, is het oude gemaal De Vooruitgang aan de Korte Schenkeldijk. Het gemaal De Vooruitgang in Spijkenisse mag dan minder bekend zijn, het is echter wel vier jaar ouder, gebouwd in 1878 in electische stijl. Het gemaal De Vooruitgang is ontworpen door gemalenbouwer Jan Paul.

Het gemaal is nog steeds actief in gebruik en zorgt voor het in stand houden van het waterpeil in de polders van het huidige Maaswijk en heeft haar uitstroom kanaal in de Allemanshaven. Het gemaal heeft een capaciteit van 25kubieke meter per minuut.

Er is helaas niet heel erg veel qua informatie te vinden over dit oudste gemaal van Spijkenisse. Er zijn door de tijd heen verschillende renovaties geweest, waarvan in 2012 een uitgebreide renovatie de laatste was. Er is ook wat onduidelijkheid over de status van het gebouw, op de website van de Hollandse Delta word in een nieuwsbericht gemeld dat het een monument betreft, maar op bv de website van de gemeente Spijkenisse is hier niets over te vinden.

Op de website van Broks-Messelaar zijn enkele foto’s te vinden van de pompopstelling in het gemaal. Meer informatie over gemalenbouwer Jan Paul kun je hier vinden.

Gemaal De Leeuw van Putten

Het gemaal De Leeuw van Putten is een van de vijf rijksmonumenten in Spijkenisse en een van de oudste gemalen van het Waterschap.  Vandaag word het gemaal nog steeds gebruikt om de waterstand van de polders ten noorden van De Boezem op peil te houden.

De eerste steen voor het gemaal De Leeuw van Putten werd gelegd op 22 september 1881. Het duurt ongeveer een half jaar voor het gemaal gebouwd is, maar als snel blijkt na de ingebruikname dat hij dan nog niet helemaal optimaal functioneert bij hoog water. Pas in 1884 is het gemaal geheel en volledig naar wens in gebruik.

Het gemaal de Leeuw van Putten word gebouwd als een stoomgemaal en zal ook blijven werken op kolen tot 1947. In de tweede wereldoorlog zijn kolen zeer schaars en word er besloten om het gemaal om te bouwen naar een elektrisch gemaal, echter tijdens de oorlog zijn ook de bouwmaterialen schaars en daarom duurt het tot 1947 voordat het gemaal, nu met elektrische pompen, in gebruik word genomen. Tot 1975 blijf de situatie vervolgens ongewijzigd. In 1975 word de Oude Haven van Spijkenisse afgesloten van de Nieuwe Haven en daarmee ook de Oude Maas, om deze reden moet de uitstroom opening van het gemaal verlegd worden, zodat deze nu direct aansluit op de Nieuwe Haven. Drie jaar later in 1978 word het gemaal nogmaals verbouwd zodat het op afstand bediend kan worden vanaf gemaal “De Volharding” en de vaste machinist op het gemaal overbodig word.

Vervolgens hoeft het gemaal De Leeuw van Putten pas weer in 1999 grote reparaties te ondergaan, waaronder het vervangen van de houten damwanden voor damwanden van staal en het dak word gerepareerd, daarnaast krijgt het gemaal in 2003 nog een keer een grote restauratie waarbij metsel- en stucwerk gerestaureerd worden.

Dit +100 jarige gemaal is tot op de dag van vandaag, met een capaciteit van 160.000 liter per minuut, een belangrijke schakel in het op peil houden van de waterstanden in de polders van Spijkenisse en Geervliet.

Het rijksmonumenten De Leeuw van Putten is te bezoeken op open monumentendag, voor meer informatie kunt u ook kijken op de website van de Hollandse Delta