Mooi Spijkenisse

Home » Spijkenisse Algemeen » Spijkenisse Tweede Wereldoorlog

Spijkenisse Tweede Wereldoorlog

Spijkenisse is in de Tweede Wereldoorlog nog maar een klein dorpje met zo’n 2500 inwoners. Spijkenisse ligt daarnaast wat verder van de grens met Duitsland en andere strategische objecten, toch heeft ook Spijkenisse het tijdens de oorlog en er vlak na heel zwaar. Triest diepte punt is dat het enige joodse gezin dat in Spijkenisse woont, de familie Levie, aan de Voorstraat in 1942 door de Duitse bezetter gedeporteerd word. Hier tegenover staat het verhaal van het joodse meisje Mirjam Cohen dat in Spijkenisse was ondergedoken met de naam Marietje Barendse en de oorlog in Spijkenisse heeft doorgebracht en overleefd.

Op de Gemeentelijke Begraafplaats in Spijkenisse, aan de Vredehofstraat, liggen twee vliegeniers van de Auxiliary Air Force begraven. Pilot Officer M.H. Anderson en Leading Aircraftman H.C.W. Hawkins sneuvelden op 10 mei 1940 toen zij, als onderdeel van B fleet van het 600 City of London Squadron, de Duitse troepen op het veroverde vliegveld Waalhaven wilden aanvallen. De zes Bristol Blenheim F1 vliegtuigen van het 600 Squadron werden tijdens hun aanval onderschept door Duitse jagers. Vijf Britse vliegtuigen werden neergehaald, waarbij zeven mannen omkwamen. Naast de twee RAF graven ligt het graf van Sergeant Arie Diederik, 1 van de 2 soldaten die sneuvelde aan Nederlandse zijde bij de gevechten om de Spijkenisserbrug.

RAF graven aan de Vredehofstraat

RAF graven aan de Vredehofstraat

Op 10 mei 1940 werd ook de Spijkenisserbrug beveiligd door Nederlandse soldaten. De Duitse bezetter wilde de strategische Spijkenisserbrug snel innemen.  omdat de brug de enige vaste verbinding was voor Voorne-Putten met IJsselmonde.  In de vroege ochtend van 10 mei gingen de Nederlandse soldaten in hun schuttersputjes rondom de Spijkenisserbrug. Hier zouden zij blijven zitten tot 12 mei toen de Duitse soldaten aan de Hoogvlietse zijde verschenen. Het begon langzaam, maar daarna barstte hevige  gevechten uit rondom de brug, waarbij de eerste 2 burgers geraakt worden. Tijdens het gevecht word de boerderij van de familie Dekker (naast de brug, Pleun Dekker was boer en veerman)  geraakt door een Duitse mortier en vliegt in de brand. De familie vlucht onder de kogels naar het dorp, de boerderij brand tot de grond toe af. In 1942 gingen zij in een nieuwe boerderij wonen die echter op 5 maart 1945  door een Engelse bom geraakt word! De boerderij word in de jaren erna weer bewoonbaar gemaakt. Na de overgave word de brug permanent bewaakt door Duitse soldaten, tevens werden er bunkers (laatste gesloopt in 1985) en versperringen geplaatst.  Als de geallieerde namelijk op Voorne-Putten een landing zouden inzetten, zouden zij de Spijkenisserbrug nodig hebben om richting Rotterdam door te stoten. Omdat de brug permanent bewaakt werd betekende dit ook dat er Duitse soldaten ingekwartierd moesten worden in Spijkenisse.

Op 26 juli 1940, nog redelijk aan het begin van de oorlog voor Nederland, vliegen 9 bommenwerpers van het type Whitley Mk V van 102 Sqdn. van het Engelse vliegveld Driffield in Yorkshire richting Duitsland. Door de dichte mist moeten ze echter met de bommen terugkeren richting Engeland. Whitley  N1377, rompcode DY-B word te 1.30 uur ‘s nachts gedwongen een noodlanding te maken wegens benzinegebrek in de polder “De Nieuwe Uitslag van Putten”,vlakbij Papendijk. Er word ook op het vliegtuig geschoten, maar de bemanning overleefd de noodlanding. De piloot F/Lt. R.F. Beauclair, de 2e piloot F/Lt. J.C.W. Bushell, de waarnemer Sgt. E.A. Galloway, de luchtschutter Sgt. C. Wood en de telegrafist Sgt. K.J. Read worden allen door de Duitsers gevangen genomen.

(foto’s Studiegroep Luchtoorlog)

Whitley Mk V van 102 Sqdn neergestort in Hekelingen na een noodlanding

Whitley Mk V van 102 Sqdn neergestort in Hekelingen na een noodlanding

Whitley Mk V van 102 Sqdn neergestort te Hekelingen

Whitley Mk V van 102 Sqdn neergestort te Hekelingen

In  de nacht van 7 op 8 oktober 1941 is het weer raak boven Spijkenisse, een Short Stirling bommenwerper, no.6091 van de 7th Squadron R.A.F. Bomber Command word boven Spijkenisse neergeschoten omstreeks 00:50. Het achterste gedeelte stort neer op een boerderij aan de Welplaat en het voorste gedeelte met bemanning stort neer in Spijkenisse aan het einde van de Meeldijk. De 6 bemanningsleden:  Sgt. M.S. Jacobs, 2e piloot, Sgt. B. Wallwork, navigator, Sgt. E. Johnstone, radiotele-grafist, Sgt. E. Brooks, neusschutter, Sgt. C.H. Chesman, staartschutter en Sgt. C. Walton, mecanicien komen om het leven. De piloot, Sgt J.W. Morris is nooit teruggevonden en staat dus vermeld bij de RAF als MIA (Missing In Action). Het wrak van deze bommenwerper word pas in 1976 door twee kinderen teruggevonden en is verwerkt in het monument dat op deze exacte locatie staat. Het monument heeft zijn propeller in V-formatie gericht op de thuisbasis en bevat de tekst “verwrongen maar niet verslagen”.

Spijkenisse RAF monument

Spijkenisse RAF monument

Toen in 1944 Antwerpen al bevrijd werd kwam de strijd steeds dichterbij Spijkenisse te liggen. In Pernis werden V-1 lanceerinstallaties gebouwd, met als doel vanaf daar de V-1 te lanceren richting de geallieerde troepen in België. De V-1 stond echter niet bekend om zijn nauwkeurigheid en Spijkenisse is een aantal keren getroffen door de raketten.  Een aantal van deze raketten ontplofte niet en bleven er tot in de jaren ’80 liggen, waarna ze onklaar gemaakt moesten worden.

V1 aan de Schuddebeursdijk Spijkenisse 31 augustus 1982

V1 aan de Schuddebeursdijk Spijkenisse 31 augustus 1982

Als de bevrijding dan eindelijk in zicht begint te komen breekt er in Spijkenisse een tyfusepidemie uit. Door slecht drinkwater en besmet water uit het Spui en de Oude-Maas raken 200 mensen  besmet en 20 hiervan overlijden. Spijkenisse word door de bevrijder daarom direct in quarantaine gezet, in tegenstelling tot Hekelingen waar de bevrijding direct gevierd word, kan dit in Spijkenisse pas op 7 juli 1945.

herdenkingsbord uitgereikt aan alle verpleegkundigen die hulp verleenden tijdens de tyfusepidemie

Herdenkingsbord uitgereikt aan alle verpleegkundigen die hulp verleenden tijdens de tyfusepidemie

Zo gebeurde er in het kleine dorpje Spijkenisse in de oorlogstijd nog veel meer. Ik zal hier later nog meer over schrijven. Wil je meer oorlogsverhalen uit Spijkenisse lezen dan is het boekje “Oorlogsverhalen uit Spijkenisse” een aanrader.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: